Có phải ...

Nhiếp ảnh không chỉ là sở thích, mà có lẽ còn là “nơi trú ẩn” của cả người hướng ngoại và hướng nội. Có ai từng để ý, mỗi tấm ảnh đều có thể tiết lộ một phần tính cách của người cầm máy?

1/ “Người hướng ngoại kể chuyện bằng khung hình, người hướng nội góp phần bằng sự lặng im.”

Có người dùng máy ảnh như chiếc micro — họ ghi lại thế giới, mong được sẻ chia, được lắng nghe. Nhưng cũng có người lặng lẽ thu mình sau ống kính, ghi nhớ những mảnh ghép cảm xúc mà lời nói không tả nổi. Nhiếp ảnh giúp cả hai “nói” bằng một ngôn ngữ riêng.

2/ “Đằng sau mỗi bức ảnh đẹp là một khoảnh khắc thật sự sống.”

Cười, khóc, say mê, trầm ngâm... bạn hướng ngoại có thể ghi lại tất cả. Nhưng ngay cả khi đứng ngoài cuộc vui, người hướng nội lại tìm thấy sự bình yên trong khoảnh khắc ngắm nhìn — một kiểu tận hưởng không cần ồn ào.

3/ “Ảnh giúp ta giữ lại những điều mong manh nhất: cảm xúc phút chốc.”

Thế giới số lưu giữ mọi thứ, nhưng những cảm xúc lướt qua thì không. Người hướng nội hay hướng ngoại rồi cũng có lúc cần bức ảnh nhắc mình về một “mình” thật nhất — ngay cả khi chẳng ai khác hiểu.

Có lẽ, nhiếp ảnh sinh ra để chúng ta tìm lại tiếng nói hoặc sự lặng im của chính mình, giữa ồn ào và cô đơn xen kẽ trên đời?

Những cái cây không hề nhỏ bé

Cây cối không bao giờ vội vã, vậy mà chúng vẫn vươn cao và vững chãi.

Chúng không so sánh mình với cây bên cạnh.

Chúng chỉ đơn giản là bám rễ thật sâu vào lòng đất, đón nhận những gì được trao, rồi chậm rãi lớn lên hướng về bầu trời.

Sự im lặng của chúng mang theo một bài học cho chúng ta:

Sức mạnh được xây dựng từ sự kiên nhẫn, không phải từ sự vội vàng.

Gió có thể làm chúng nghiêng ngả, bão có thể rung chuyển thân cây, nhưng chúng vẫn đứng đó, chờ mùa đổi thay.

Và khi thời điểm đến, chúng lại nở rộ như thể chưa từng đánh mất điều gì.

Nếu chúng ta học cách sống như cây, bình thản và vững vàng, chúng ta cũng sẽ có thể vươn lên mà không cần hấp tấp, bám rễ vào chính con người mình và lớn lên một cách bền bỉ.

Ngẫm lại những bài học quý từ nhiếp ảnh

Ngẫm nghĩ lại, có nhiều điều nhiếp ảnh đã dạy tôi, không chỉ trong việc chụp hình – mà cả trong cách sống.

1. Làm gì cũng phải biết mình đang làm vì điều gì.

Một bức ảnh đẹp không tự nhiên mà có. Nó bắt đầu từ một mục đích: bạn muốn kể điều gì, muốn người xem cảm nhận ra sao.

Cuộc sống cũng vậy – khi bạn biết mình đang làm vì điều gì, mọi việc trở nên rõ ràng hơn, có hướng đi và có ý nghĩa hơn.

2. Đừng ngại thử những điều mới.

Nhiếp ảnh buộc bạn phải ra ngoài, quan sát, trò chuyện, thử sai và học lại.

Mỗi lần bấm máy là một lần mình bước ra khỏi vùng an toàn – có khi chỉ là đổi góc chụp, có khi là một chuyến đi xa.

Và nhờ đó, mình thấy thế giới rộng hơn, và bản thân mình cũng thay đổi từng chút một.

3. Biết phát huy điểm mạnh của mình.

Trong một bức ảnh, thứ nổi bật nhất không phải là cảnh – mà là cái ánh nhìn của người chụp.

Cuộc sống cũng thế. Ai cũng có điểm mạnh riêng, và khi bạn biết làm nổi bật nó, bạn sẽ tạo được “bức ảnh” của riêng mình – khác biệt, có dấu ấn, có cảm xúc.

4. Đôi khi, chỉ cần lùi lại một chút.

Có lúc tôi mải mê tìm một chủ thể hoàn hảo, mà quên mất những khung cảnh đẹp đang ở xung quanh.

Rồi tôi học cách zoom out – lùi lại một chút để thấy bức tranh lớn hơn.

Trong đời, khi gặp chuyện khó, đôi khi chỉ cần thay đổi khoảng cách, đặt mình vào vị trí khác, của người khác, bạn sẽ thấy mọi thứ dễ thở và sáng rõ hơn.

5. Thay đổi góc nhìn, bạn sẽ thấy điều kỳ diệu.

Một góc chụp thấp có thể khiến mọi thứ trở nên hùng vĩ. Một góc nhìn từ trên xuống lại khiến bức ảnh nhẹ nhàng, thoáng hơn.

Và khi bạn nhìn cuộc sống cũng như vậy – cần từ nhiều góc độ khác nhau – bạn sẽ thấy chẳng có vấn đề nào là bế tắc hoàn toàn cả.

6. Chụp ảnh, cũng là để tạo ra sự khác biệt.

Nhiếp ảnh không chỉ là “đẹp”, mà còn là “chạm”.

Một bức hình có thể kể câu chuyện về niềm vui, nỗi đau, hoặc một vấn đề xã hội mà người khác chưa từng để ý.

Và biết đâu, chính những bức hình nhỏ bé đó – lại khiến ai đó nhìn thế giới này khác đi một chút.

Nhiếp ảnh dạy tôi cách quan sát, cách cảm nhận, và cách trân trọng những khoảnh khắc.

Có thể bạn cầm máy vì sở thích, vì công việc, hay chỉ vì muốn lưu lại những điều đẹp — nhưng chắc chắn, nó sẽ dạy bạn nhiều hơn bạn nghĩ. Bạn có nghĩ vậy không?

(góp nhặt)

Rồi sẽ đến những ngày đó...

Rồi sẽ đến những ngày đó, khi chúng ta thành những ông già, bà lão, khi chúng ta ngồi đếm từng tờ lịch xé đi, đếm thời gian không bao giờ trở lại, đếm nỗi cô đơn và sự bạc bẽo của dòng đời, đếm sự ngắn ngủi của kiếp người vì sao thê lương quá.

Hóa ra những gì mà thời trẻ hoài bão lại chẳng thể đổi lấy vài năm sự sống, những giành giật thường tình, những oán thán, thở than, chẳng khác nào cái lật mình của vũ trụ, chớp mắt đã không thấy đâu.

Và rồi chúng ta sẽ nhận ra, chúng ta sống một đời nhưng tự bản thân luôn luôn phủ định nhau mỗi ngày.

Chúng ta sẽ thấy từng bộ phận trên cơ thể đều mỏi mệt, nhưng niềm tha thiết yêu thương lại rộng lớn hơn bao giờ hết.

Chúng ta bỗng dưng có thật nhiều thời gian, trong khi thời trẻ luôn quen miệng than “bận”, chúng ta sẽ trở nên lẩm cẩm trước những người trẻ tuổi, nói những câu chuyện đâu đâu, những triết lý sống cũng đâu đâu.

Chúng ta sẽ thấy mệt đến nỗi thở cũng khó khăn, nhưng lại có thể nói về ai đó, trong quá khứ, hàng giờ. Chẳng hiểu nổi tại sao mỗi một hồi ức cứ hiện lên rõ rệt từng ngày, khiến chúng ta cảm thấy, hay là cứ nhờ nó mà hạnh phúc nốt quãng đời còn lại.

Chúng ta sẽ không lo lắng vì chuyện tăng cân, sẽ không quan tâm đến cái tủ quần áo, sẽ không sống chết muốn đi du lịch đây đó mà chỉ tha thiết được ở yên nhà.

Chúng ta sẽ làm những điều trước đây coi là vô bổ, như là ngồi yên một chỗ suy nghĩ, như là đi dạo trên đường, nhìn những người trẻ như nhìn bản sao của mình từ rất lâu rất lâu, chúng ta thậm chí không còn nhớ nổi khuôn mặt ngày xưa ấy của mình, đã từng trông thế nào.

Chúng ta chạy chậm, đi chậm, nhưng lại phải đua với cuộc đời đang rút ngắn.

Chúng ta sẽ dạy con cháu những điều ngày trẻ từng ghét cay ghét đắng, chúng ta sẽ khuyên con cháu những điều trước đây bố mẹ khuyên chúng ta, nhưng lại bị chúng ta cho rằng ấu trĩ và hồ đồ.

Chúng ta sẽ không cãi vã với người đang ở bên cạnh mình chỉ vì những chuyện nhỏ nhặt nữa, chúng ta sẽ ngắm họ nhiều hơn, cảm thấy biết ơn họ nhiều hơn. Vì chúng ta sợ họ sẽ ra đi trước, bỏ lại chúng ta đơn độc trong cuộc sống này.

Chúng ta chỉ tâm niệm duy nhất một điều, giá như đừng bao giờ xa nhau, và sẽ mãi không xa nhau. Chúng ta vẫn quan tâm đến việc mai thức dậy phải làm gì, nhưng không phải là mục tiêu, đó là tự trải, để tận dụng thời gian ít ỏi, cảm thụ nốt cuộc sống này.

Chúng ta sẽ dễ hờn dỗi những người xung quanh, là vì thật ra chúng ta muốn họ quan tâm nhiều hơn nữa đến mình.

Chúng ta sẽ trở nên khó tính, bởi vì chúng ta sợ phải ra đi, sợ một ngày nào đó nhắm mắt rồi không thể tỉnh lại, sợ con cháu về sau sẽ chẳng còn nhớ nhung gì đến chúng ta nữa. Còn điều gì chua xót hơn là sự lãng quên?

Chúng ta sợ hãi cô đơn, chúng ta sợ phải rời xa thế giới này một mình, trong thời điểm chẳng có ai bên cạnh.

Và chúng ta nhận ra cuộc sống có ý nghĩa, so với việc thời trẻ vẫn căm ghét, lại muốn tha thiết giữ gìn. Đã nhọc công sống cả một đời nên chuyện gì cũng hoá thành điều chân thật nhất. Tự dưng muốn làm lại tất cả những sai trái, sửa chữa hết những sai lầm, hoàn thiện mọi điều khi xưa dang dở, ôm ấp nhiều nỗi canh cánh trong tâm, bởi vì chúng ta sợ phải mắc nợ ai đó, mang sang thế giới bên kia…

Rồi sẽ có ngày chúng ta trở nên già đi, nhớ nhớ quên quên chẳng điều gì lưu lại rõ, khi bóng thời gian đổ ập xuống cung đường đời đã nhuốm màu hoàng hôn đỏ thẫm, lại chỉ muốn thời trẻ nếu có thể quay lại, sẽ sống thật khác, cho khác đi.

Rồi cũng sẽ đến ngày đó thôi! Còn bây giờ, đó là hình ảnh của cha mẹ ta... Hãy cảm thông và...tự bạn biết phải làm gì.

(Tự nhắc mình)

Để tiến lên, bạn cần buông bỏ bớt

 Có một sự thật lạ lùng:

Chúng ta không bị mắc kẹt vì thiếu thời gian.

Chúng ta bị kẹt vì không dám bỏ bớt.

Một ngày của bạn bắt đầu với sự bận rộn: kiểm tra email, họp hành, trả lời tin nhắn, sửa tài liệu…

Rồi đến cuối ngày lại tự trách: “Hôm nay, mình chẳng làm được gì ra hồn!”

Thực chất, bạn không làm ít.

Bạn chỉ đang tiêu hao thời gian cho những thứ trông có vẻ quan trọng, nhưng không đưa bạn đến đâu cả.

Thứ bạn cần không phải là thêm thời gian.

Mà là bớt nhiễu loạn.

Không phải làm thêm.

Mà là bỏ bớt.

1. Radical Focus – Sự tập trung ở cấp độ dũng cảm

 

“Radical Focus” không chỉ là một kỹ thuật quản lý thời gian.

Nó là một triết lý sống – nơi bạn dám từ chối 99 điều tầm thường để tập trung vào 1 điều xứng đáng.

Được phát triển từ hệ thống OKRs (Objectives & Key Results), Radical Focus giúp bạn:

- Xác định mục tiêu quan trọng nhất

- Chẻ nhỏ thành 3 kết quả cụ thể

- Theo sát tiến độ hàng tuần

Và… loại bỏ không thương tiếc những thứ không giúp bạn tiến gần đến mục tiêu đó

Đây không phải là lối sống của số đông.

Vì nó đòi hỏi can đảm chọn ít hơn.

 

2. Người thành công bỏ bớt rất giỏi

 

✦ Steve Jobs – Loại bỏ để đột phá

Năm 1997, khi trở lại Apple, Jobs không mở rộng sản phẩm.

Ông loại bỏ 70% danh mục hiện có.

Chỉ giữ lại 4 sản phẩm: 2 desktop và 2 laptop.

Và đó là nền tảng để iMac, iPod, iPhone… ra đời.

“Innovation is saying no to 1,000 things.” – Steve Jobs

 

✦ Elon Musk – Loại bỏ để cứu thời hạn

Trong một dự án Tesla, sản phẩm chuẩn bị trễ hạn vì quá nhiều tính năng nhỏ lẻ.

Musk vào, ra lệnh: “Cut everything non-essential.”

Chỉ giữ lại thứ cốt lõi giúp xe vận hành.

Kết quả: Giao hàng đúng hạn, đúng chất lượng cam kết.

 

3. Tại sao phần lớn người bình thường lại không làm được?

 

Vì “bận” nghe có vẻ chăm chỉ.

Vì từ chối làm người ta lo lắng: “Lỡ mình chọn sai thì sao?”

Vì ai cũng sợ FOMO – Fear of Missing Out.

Nhưng bạn không thể chạy song song 5 con đường cùng lúc rồi trách sao mãi không tới đích.

Sự nghiệp, tài chính, sáng tạo, tinh thần – cái gì cũng cần năng lượng. Nhưng năng lượng bạn là hữu hạn.

 

4. Một số bước cơ bản để bắt đầu Radical Focus

 

Bước 1: Chọn đúng 1 mục tiêu duy nhất

 

Tháng này, điều gì nếu làm được sẽ thay đổi 80% kết quả?

Cái gì bạn làm chỉ vì thói quen, chứ không còn tạo giá trị?

 Giữ lại cái 20% xứng đáng. Cắt 80% gây nhiễu.

 

Bước 2: Thiết lập giới hạn cứng

 

3 task chính mỗi ngày

1 dự án chính mỗi tuần

Chỉ check email 2 lần/ngày

→ Tạo khung rõ ràng để không bị kéo đi lung tung

 

Bước 3: Tự hỏi mỗi sáng

 

“Nếu hôm nay chỉ làm 1 việc duy nhất – việc đó là gì?”

→ Câu trả lời đó chính là tâm điểm ngày của bạn.

 

5. Tập trung triệt để là một tuyên ngôn sống

 

Bạn có thể dành cả đời để bận rộn – mà chẳng đi đâu cả.

Hoặc… bạn có thể dừng lại, cắt bớt, chọn đúng, và tiến nhanh.

Vì thành công thực sự không đến từ việc bạn làm nhiều hơn người khác.

Mà từ việc bạn dám bỏ nhiều hơn họ.

(góp nhặt)

Góp nhặt 1

1. “Nhiếp ảnh là để lưu giữ cảm xúc, không phải để mua vui cho đám đông.”

Nhiều lúc mình chụp một tấm hình chỉ vì khoảnh khắc ấy khiến mình vui, có giá trị với mình mà thôi. Vài năm sau nhìn lại, bức hình ấy còn quý hơn mọi lời khen trên mạng xã hội.

2. “Ảnh đẹp nhất là ảnh chụp cho chính mình.”

Bạn có nhận ra không, có những bức ảnh chẳng ai ngoài bạn hiểu ý nghĩa - một con đường tuổi thơ, một chén cơm mẹ nấu, một buổi chiều chán nản. Đó là mảnh ghép chỉ bạn hiểu và cảm nhận.

3. “Chụp ảnh là hành trình thấu hiểu con người mình.”

Thay vì chỉ tìm kiếm sự chú ý, trải nghiệm chụp và chọn ảnh còn dạy mình lắng nghe chính cảm xúc, ý thích của bản thân giữa muôn trùng quan điểm ngoài kia.

4. “Ảnh nhiều like chỉ làm mình vui tạm, ảnh ý nghĩa lưu giữ mình dài lâu.”

Like có thể khiến bạn lâng lâng, nhưng cảm xúc ấy chóng qua. Trong khi đó, những bức ảnh góp nhặt thành nhật ký sẽ đi cùng bạn nhiều năm, trở thành nơi lưu giữ ký ức cho tương lai.

Vậy nên, đừng áp lực phải “vui lòng thiên hạ” mỗi lần đăng hình. Hãy để album ảnh là cuốn nhật ký nhỏ ghi lại những mảnh ghép của riêng bạn – biết đâu sau này, chính bạn cũng sẽ bất ngờ tự hỏi: “Mình đã sống những năm tháng đẹp như thế sao?”

(Góp nhặt)

Khả năng chịu stress mới là thứ quyết định khả năng của bạn

Thêm một bài hay cần nhớ, để học: 

"Người ta hay nghĩ muốn leo lên cao thì phải giỏi hơn người khác. Nhưng thực ra, muốn leo cao, trụ được, bạn không chỉ cần giỏi – mà còn cần chịu đựng được những thứ người khác không chịu nổi.

Vì ở tầng cao, không khí loãng hơn. Không phải ai cũng thở được.

Trong bất kỳ môi trường cạnh tranh khắc nghiệt nào – công ty lớn, thị trường tài chính, chính trị, startup tăng trưởng nhanh, nhà quản lý,... – sẽ luôn có những người cực kỳ thông minh, làm việc cực kỳ hiệu quả, thậm chí có tài ăn nói và tầm nhìn dài hạn. Nhưng chỉ số ít trong số đó trụ lại lâu. Không phải vì họ thiếu năng lực, mà vì họ bị gãy trong lúc chịu áp lực.

Năng lực đưa bạn vào bàn chơi. Nhưng khả năng chịu đựng mới giữ bạn ngồi yên khi sóng gió nổi lên.

Càng đi xa, bạn càng nhận ra: mọi vị trí cao đều là chỗ ngồi… giữa tâm bão. Bạn không chỉ giải bài toán chuyên môn. Bạn còn đối mặt với con người – với kỳ vọng mâu thuẫn, lời ra tiếng vào, sự chậm trễ, bất công, phản bội, và đôi khi là những biến cố không thể đoán trước.

Bạn có thể thức trắng vài đêm, bị gọi họp đột xuất khi đang ăn cơm với bọn trẻ, hoặc đứng giữa hai luồng xung đột không bên nào chịu nhường. Không ai nói rõ, nhưng tất cả đều nhìn về phía bạn để chờ giải pháp.

Ở tầng đó, không ai còn dạy bạn phải làm gì. Không có sách giáo khoa nào đúng mãi. Và không có thời gian để rút kinh nghiệm trong im lặng. Mọi sai lầm đều bị phóng đại. Mọi sự yếu đuối đều bị chú ý.

Và đó là lý do vì sao nhiều người cực kỳ giỏi nhưng không bao giờ lên được.

Vì chỉ cần một lần mất kiểm soát cảm xúc, một lần quyết định trong hoảng loạn, một lần gãy giữa chừng – là mọi công sức gây dựng đổ sụp như hiệu ứng domino.

Có người làm leader chỉ một quý, rồi xin rút vì "áp lực quá". Có người được bổ nhiệm chức mới, nhưng ba tháng sau thì mất ngủ, gắt gỏng, trầm cảm. Họ tưởng rằng chỉ cần làm tốt chuyên môn là được. Họ không hiểu rằng vị trí cao không đòi hỏi bạn biết nhiều hơn, mà đòi hỏi bạn trụ được lâu hơn dưới sức ép.

Vậy khả năng chịu stress đến từ đâu? Không đến từ việc "cố gắng mạnh mẽ", mà đến từ việc bạn xây được hệ thống bên trong mình:

1. Khả năng tách cảm xúc khỏi quyết định. Khi căng thẳng đến tột độ, bạn vẫn phân biệt được đâu là phản ứng và đâu là lựa chọn.

2. Thói quen phục hồi nhanh. Học cách nghỉ ngắn, tự reset tinh thần, chứ không để bản thân kiệt quệ rồi mới chữa cháy.

3. Hệ thống hỗ trợ kín đáo. Họ không kêu than ra ngoài, nhưng luôn có vài người đủ tin cậy để chia sẻ, hỏi ý kiến, chia sẻ góp ý,...

4. Thái độ coi stress là bình thường. Họ không sợ áp lực, không phàn nàn về nó. Họ chấp nhận nó như một phần của cuộc chơi.

Những thứ này không có trong học bạ. Không xuất hiện trong báo cáo KPI. Nhưng nó quyết định ai leo được lên và ai rớt lại sau mỗi đợt bão.

Thế giới không thiếu người giỏi. Nhưng số người vừa giỏi, vừa chịu đựng được trong im lặng, vừa giữ được đầu lạnh khi người khác bắt đầu hoảng loạn – mới là hiếm. Muốn làm cao, đừng chỉ trau dồi năng lực. Hãy chấp nhận và luyện cho mình khả năng chịu đựng những điều không ai nói ra.

Vì năng lực là điều khiến người ta nhìn bạn với kỳ vọng. Nhưng khả năng chịu stress mới là thứ quyết định khả năng của bạn"