Trong cơn mưa ...

 Tại sao chúng ta hay dễ hoài niệm khi trời mưa?

Có lẽ không phải trời mưa làm chúng ta nhớ. Mà trời mưa làm những thứ vốn đã nằm trong ký ức… dễ nổi lên hơn.

Một ngày nắng đẹp thường kéo ta ra ngoài: đi làm, đi chơi, gặp người khác, làm việc này việc kia. Não chúng ta hướng về hiện tại và những gì đang xảy ra.

Còn một buổi chiều mưa, nhất là mưa kéo dài, mọi thứ bị thu nhỏ lại: tiếng mưa, cửa sổ, căn phòng, ánh sáng xám, một tách cà phê…  Làm thế giới hiện tại “chậm” lại, ít kích thích bên ngoài hơn.

Thế là khoảng trống xuất hiện.

Và trong khoảng trống ấy, ký ức bước vào.

Nó hơi giống lúc nghe một bài hát cũ. Không phải bài hát tạo ra ký ức; nó chỉ mở đúng cái ngăn kéo mà bình thường mình chẳng có lý do để mở.

Ký ức của con người không chỉ được lưu bằng hình ảnh. Nó gắn với âm thanh, mùi, nhiệt độ, ánh sáng, cảm giác trên da, không khí.

Một cơn mưa hôm nay có thể vô tình tái tạo một tổ hợp cảm giác rất cũ: tiếng mưa trên mái tôn → ánh sáng chiều xám → mùi đất ướt → hơi lạnh → tiếng xe chạy ngoài đường → cảm giác ngồi trong nhà nhìn ra ngoài...

Nếu thời thơ ấu của bạn có những ngày mưa như vậy, não có thể nhận ra: “À, cảm giác này mình từng biết.”

Và nó không nhất thiết gọi lại một kỷ niệm cụ thể... Nó có thể gọi lại cả một giai đoạn của cuộc đời.

Cho nên đôi khi ta không nhớ “ngày mưa năm 1998”.

Ta nhớ mình của năm 1998.

Sài Gòn chỉ có hai mùa, mưa và nắng. Và bao nhiêu kỷ niệm, bao nhiêu hoài niệm đều đổ về mùa mưa. Dù nắng sớm đầy sức sống, nắng trưa êm ả trải dài trên mái ngói nhà Ngoại,... Nhưng có ai nhớ mùa nắng Sài Gòn, vì nắng mà hoài niệm? 

Cái nhìn của người chụp ảnh

 Một bức ảnh phơi sáng rất đẹp của tác giả Huỳnh Anh Kiệt, mà mình tình cờ xem được trên mạng xã hội.

Góc máy có thể không quá đặc biệt, nhưng điều đáng giá nằm ở "con mắt" và cách nhìn của người chụp. Từ một khung cảnh quen thuộc mà ai cũng thấy mỗi ngày, tác giả đã ghi lại được một câu chuyện rất khác.

Tên bức ảnh là: "Các tầng lớp xã hội".

Điều thú vị là có người đã bình luận:

"Bạn đang ở chỗ thấp của xã hội, ngước lên sẽ thấy những tầng lớp khác xếp trên mình. Nhưng nếu đứng ở tòa nhà cao nhất nhìn xuống, có khi bạn chẳng còn thấy gì ngoài những ánh đèn và màn đêm xa xăm... Tầng lớp trên cùng sẽ nhìn thấy gì và quan tâm gì? Họ chỉ thấy ánh sáng vây quanh họ và xa xăm là gì họ cũng chẳng bận lòng!"

Đọc xong tôi chợt nhớ đến những tấm hình chụp của những người bạn từ các căn hộ trên tầng rất cao. Từ đó nhìn xuống, thành phố hiện lên lung linh, rực rỡ và thật đẹp... Đúng là mỗi góc nhìn lại cho ta một câu chuyện khác nhau.

Có lẽ giá trị của bức ảnh không chỉ nằm ở kỹ thuật chụp, mà còn ở việc nó khiến người xem suy ngẫm: cùng một khung cảnh, nhưng vị trí ta đứng sẽ quyết định điều ta nhìn thấy và điều ta quan tâm.

Cảm ơn tác giả Huỳnh Anh Kiệt và xin giữ lại, re-up lại tấm hình này, để bản thân nhớ và học.

Lại nói về hành trình nhiếp ảnh

 Lâu rồi "không cho gì" vào đây, sáng nay đọc được bài của một đồng môn kể về "hành trình", thấy khá đúng, lưu lại đây. Thực ra ai cũng qua chặng đường vậy như nhau, có điều giờ mình chụp thì chưa giỏi, nhưng tuy đi chụp cũng không ít như chụp về đổ hình ra máy rồi... để đó, không làm hình, đã có những folder hình 2-3 năm rồi vẫn chưa làm... Không biết ở "giai đoạn" nào, chắc "đi ngang", không phải "trầm cảm" mà lại "tại thích chụp thôi", và phải chụp cho đáng chứ không chụp lung tung nữa... Chụp ảnh "ra hồn", vừa ý mình, phụ thuộc nhiều vào cảm xúc thật !

"Hành trình nhiếp ảnh: Đâu ai vác máy lên là thành "chính quả" ngay đâu!

Nhiều anh em mới cầm máy hay nhắn tin than thở là "sao dạo này em chụp mãi không thấy lên tay". Sẵn nay ngồi rảnh quẹt cái biểu đồ này, anh em thử thành thật với lòng mình xem... mình đang kẹt ở khúc nào rồi?

Nhớ lại hồi mới rước cái máy ảnh đầu tiên về đi. Bấm tạch tạch vài cái lá, con mèo, ly cafe vỉa hè... xong tự nhìn màn hình thấy mình nghệ sĩ vãi chưởng. Đam mê ngút ngàn lắm, nhưng thực tế lúc đó trình độ anh em mình y chang cái nùi dây điện màu đen cạp ở góc kìa. Loay hoay, rối rắm, chụp thì lúc out nét, lúc cháy khét lẹt. Giai đoạn này gọi mỹ miều là "Tự tìm hiểu", nhưng thật ra là đang đánh vật để xoá mù chữ nhiếp ảnh thôi.

Qua cái khúc "ảo tưởng sức mạnh" đó, tầm nửa năm, là bắt đầu biết nhục, bắt đầu đi học hỏi đàng hoàng. Đường màu xanh lá bắt đầu ngóc đầu lên, anh em biết đo sáng, biết canh tỷ lệ vàng. Nhưng để ý mấy cái vòng xoắn lùi lại không? Đó là những pha "tự hủy" đầu đời đó.

Là cái lúc hăm hở setup đèn flash tưng bừng xong đánh mặt mẫu trắng bệch, hay là lúc cất công xin được đống preset của idol về ốp vô hình mình xong nhìn như thảm họa. Cứ học thêm cái mới là y như rằng ngợp, tiến hai bước lùi một bước. Nhưng tin mình đi, phải có mấy vố "ăn hành" đó thì tay nghề nó mới cứng, mới qua được cái ngưỡng chụp ra đúng ý đồ trong đầu được.

Khúc khốc liệt nhất thực ra lại nằm ở đoạn màu đỏ kìa. Tầm năm rưỡi, hai năm trở lên. Lúc này chụp không sai kỹ thuật nữa, nét căng, đúng sáng,... Nhưng đến một ngày nhìn lại hình mình chụp... tự nhiên thấy nó chán òm. Nó nhạt nhẽo và rập khuôn.

Chào mừng anh em rơi vô những cái hố trầm cảm sâu hoắm! Đêm ngồi thẫn thờ nhìn màn hình Photoshop mà chả muốn làm, tự hỏi "mình đang chụp cái quái gì vậy nè?". Đây là cái ngưỡng phải đập đi xây lại tư duy. Chán lắm. Có những lúc cảm giác mình chụp còn gồng và tệ hơn cả hồi mới chơi.

Nhưng anh em ạ, nghề này không có đường thẳng. Phải lặn ngụp xuống tận đáy mấy cái hố đỏ đó, bứt rứt, trăn trở, thì khi ngoi lên được, góc nhìn của anh em mới khác hẳn. Rũ bỏ được mớ lý thuyết cứng nhắc, ảnh nó sẽ "đời" hơn, sâu hơn. Trải qua đủ bầm dập, lúc đó mới mong chạm tới cái gọi là "định hình phong cách".

Không có mấy cái vòng lặp giật lùi, bế tắc đó, thì ảnh của chúng ta mãi chỉ là những tấm hình đúng kỹ thuật nhưng vô hồn thôi.

Giờ anh em đang loay hoay ở nùi dây điện đen, đang nai lưng leo dốc xanh, hay đang kẹt ở đáy hố trầm cảm màu đỏ? Kể khổ chút nghe chơi!"

(copy)

Bài học về quản lý

 Bạn càng dễ tính, team càng trễ; bạn căng lên, team lại phòng thủ?

Có một cái bẫy rất “đau” mà nhiều quản lý gặp phải, nhất là những người tử tế, ngại căng thẳng và luôn muốn giữ hòa khí: bạn càng thông cảm, team càng nhờn.

Ban đầu, mọi thứ diễn ra rất hợp lý.

Nhân viên trễ deadline, họ nói: “Em kẹt việc gấp.”

Bạn gật: “Ok, cố gắng xong sớm nhé.”

Lần sau họ trễ nữa: “Em bị khách đổi yêu cầu.”

Bạn lại gật: “Ừ, thông cảm. Nhưng ráng chốt giúp anh/chị.”

Rồi lần sau nữa… trễ thành thói quen.

Bạn không muốn làm khó ai, vì sợ mình thành kiểu quản lý “khó ưa”. Bạn cũng hiểu ai cũng có lúc mệt, lúc kẹt. Bạn chọn tử tế.

Nhưng tử tế mà thiếu ranh giới thì… nó biến thành một tín hiệu rất nguy hiểm:

“Deadline có thể thương lượng.”

“Hứa cho có, trễ cũng không sao.”

“Cùng lắm quản lý sẽ cứu.”

Bạn bắt đầu mệt.

Vì mỗi lần trễ hạn, người đứng ra giải thích với sếp luôn là bạn. Mỗi lần khách phàn nàn, người dập lửa cũng là bạn. Và khi mọi thứ trễ dây chuyền, người bị gọi tên… vẫn là bạn.

Rồi đến một ngày, bạn không chịu nổi nữa.

Bạn nổi nóng. Bạn nhắc gắt hơn, nói thẳng hơn, đẩy áp lực mạnh hơn.

Và ngay lập tức, team bước vào chế độ phòng thủ:

“Do bên kia gửi trễ.”

“Do quy trình chưa rõ.”

“Do anh/chị giao gấp.”

“Do người khác chưa làm phần của em.”

Không ai sai cả. Nhưng cũng chẳng ai chịu trách nhiệm.

Cuối cùng, để kịp việc, bạn lại làm cái cách quen thuộc nhất: tự làm.

Vừa làm vừa bực. Bực team. Bực mình. Bực luôn cái vai trò quản lý.

Và bạn lại kẹt vào vòng lặp:

Mềm → trễ.

Căng → phản ứng.

Muốn yên → tự làm.

Nếu bạn đã từng như vậy, mình nói thật một câu: vấn đề thường không nằm ở tính cách của bạn.

Đây là bài toán thiếu ranh giới và cơ chế.

Bạn có thể tử tế vẫn được. Nhưng phải tử tế theo kiểu “tử tế có hệ thống”, chứ không phải tử tế theo kiểu “thôi bỏ qua”.

Vì trong quản lý, nếu không có ranh giới rõ ràng, đội sẽ tự tạo ranh giới theo hướng có lợi cho họ. Không phải vì họ xấu, mà vì đó là bản năng con người.

Điểm mấu chốt là: bạn không cần la mắng để được tôn trọng. Bạn cần rõ ràng để được tin và được phục.

Phải rõ ràng về:

Deadline là deadline, không phải “hẹn cho vui”.

Trễ hạn thì kéo theo điều gì (ảnh hưởng, xử lý, bù lại ra sao).

Ai chịu trách nhiệm phần nào, tiêu chuẩn đầu ra là gì. Căn cứ cam kết chịu trách nhiệm của mỗi người để xét giao việc lần sau cũng như khen thưởng cuối năm.

Kiểm tra từng công đoạn thế nào để không đợi tới phút chót mới vỡ.

Và khi ranh giới rõ ràng, điều kỳ lạ xảy ra: bạn nói ít hơn, nhưng team làm nhiều hơn. Bạn ít nóng hơn, nhưng mọi thứ chạy đúng hơn. Bạn không cần “căng”, mà vẫn giữ được kỷ luật.

Công bằng = rõ ràng, không phải la mắng.

(góp nhặt để học)

Photography Composition.

 Hôm nay mới kiếm được mấy hướng dẫn bố cục để lưu lại học, xem cho "thấm dần" vào đầu.

 

Có phải ...

Nhiếp ảnh không chỉ là sở thích, mà có lẽ còn là “nơi trú ẩn” của cả người hướng ngoại và hướng nội. Có ai từng để ý, mỗi tấm ảnh đều có thể tiết lộ một phần tính cách của người cầm máy?

1/ “Người hướng ngoại kể chuyện bằng khung hình, người hướng nội góp phần bằng sự lặng im.”

Có người dùng máy ảnh như chiếc micro — họ ghi lại thế giới, mong được sẻ chia, được lắng nghe. Nhưng cũng có người lặng lẽ thu mình sau ống kính, ghi nhớ những mảnh ghép cảm xúc mà lời nói không tả nổi. Nhiếp ảnh giúp cả hai “nói” bằng một ngôn ngữ riêng.

2/ “Đằng sau mỗi bức ảnh đẹp là một khoảnh khắc thật sự sống.”

Cười, khóc, say mê, trầm ngâm... bạn hướng ngoại có thể ghi lại tất cả. Nhưng ngay cả khi đứng ngoài cuộc vui, người hướng nội lại tìm thấy sự bình yên trong khoảnh khắc ngắm nhìn — một kiểu tận hưởng không cần ồn ào.

3/ “Ảnh giúp ta giữ lại những điều mong manh nhất: cảm xúc phút chốc.”

Thế giới số lưu giữ mọi thứ, nhưng những cảm xúc lướt qua thì không. Người hướng nội hay hướng ngoại rồi cũng có lúc cần bức ảnh nhắc mình về một “mình” thật nhất — ngay cả khi chẳng ai khác hiểu.

Có lẽ, nhiếp ảnh sinh ra để chúng ta tìm lại tiếng nói hoặc sự lặng im của chính mình, giữa ồn ào và cô đơn xen kẽ trên đời?

Những cái cây không hề nhỏ bé

Cây cối không bao giờ vội vã, vậy mà chúng vẫn vươn cao và vững chãi.

Chúng không so sánh mình với cây bên cạnh.

Chúng chỉ đơn giản là bám rễ thật sâu vào lòng đất, đón nhận những gì được trao, rồi chậm rãi lớn lên hướng về bầu trời.

Sự im lặng của chúng mang theo một bài học cho chúng ta:

Sức mạnh được xây dựng từ sự kiên nhẫn, không phải từ sự vội vàng.

Gió có thể làm chúng nghiêng ngả, bão có thể rung chuyển thân cây, nhưng chúng vẫn đứng đó, chờ mùa đổi thay.

Và khi thời điểm đến, chúng lại nở rộ như thể chưa từng đánh mất điều gì.

Nếu chúng ta học cách sống như cây, bình thản và vững vàng, chúng ta cũng sẽ có thể vươn lên mà không cần hấp tấp, bám rễ vào chính con người mình và lớn lên một cách bền bỉ.