Khi Lòng Chợt Ngân Nga

Chiều nay, lại mưa trên đường về. Và như bao lần trước, giữa tiếng mưa rơi trên phố, trong đầu lại vang lên giai điệu quen thuộc của một bài hát xưa không nhớ tên. Không biết tự bao giờ, những cơn mưa đã trở thành chiếc cầu nối  với một miền ký ức xa xăm, để rồi cứ mỗi lần trời mưa,  lại nhẩm hát, lại nghe những ca từ ấy ngân lên trong lòng. 

“Mưa đầu mùa hạt nhỏ long lanh
Mưa quấn quít giọt dài giọt vắn…”

Mưa ngoài kia vẫn rơi, những giọt nước nối nhau trên mặt đường, trên tán lá, trên những ô cửa kính nhòe hơi nước. Bỗng thấy câu hát sao mà dịu dàng đến thế. Mưa vốn chỉ là mưa, vậy mà qua lời ca, lại hóa thành một điều gì thân thuộc, gần gũi, như thể đã cùng ta đi qua biết bao mùa tháng cũ. Rồi bất chợt, câu hỏi ấy vang lên: “Mưa hỡi mưa ơi có bao giờ nhớ nắng”. Một câu hỏi dành cho mưa, hay cũng là dành cho chính lòng mình? Có lẽ, chỉ khi đi qua những ngày nắng, người ta mới hiểu vì sao đôi khi mình lại thương một chiều mưa đến thế.

“Sao ta buồn lại nhớ thương nhau.”

Phải chăng nỗi nhớ cũng giống như mưa, chẳng cần hẹn trước, chẳng cần một lý do rõ ràng, cứ đến lúc nào đó lại âm thầm rơi xuống lòng người. Có những người đã lâu không gặp, những chuyện cũ chẳng còn nhắc đến, những tháng năm tưởng đã lùi xa; vậy mà chỉ một giai điệu quen thuộc cũng đủ khiến tất cả trở nên gần gũi như mới hôm qua. Và đôi khi, ta cũng chẳng biết mình đang nhớ ai, nhớ một thời đã qua, hay chỉ đơn giản là nhớ chính mình của những ngày xưa ấy.

“Mưa tình đầu nghe rất mong manh 
Mưa tí tách thì thầm trên ngói.”

Tiếng mưa hôm nay dường như cũng có một ngôn ngữ riêng, khe khẽ kể những câu chuyện mà chỉ lòng người mới nghe được. Tôi vẫn đi giữa phố đông, vẫn trở về sau một ngày bình thường như bao ngày khác. Chỉ có những giai điệu cứ lặng lẽ ngân lên, đưa tôi về một miền xa xăm nào đó, nơi thời gian dường như trôi chậm hơn, nơi những cảm xúc cũ vẫn còn nguyên vẹn.

Có lẽ, không phải cơn mưa nào cũng mang đến nỗi buồn. Chỉ là trong mỗi người đều có một miền ký ức riêng, và mưa vô tình trở thành chiếc chìa khóa mở cánh cửa ấy. Để rồi, mỗi lần trời mưa, ta lại nghe một bài hát, nhớ một câu ca, thấy lòng mình chùng xuống đôi chút. Không hẳn vì tiếc nuối, cũng chẳng hẳn vì mong chờ. Chỉ là giữa những bộn bề của cuộc sống, ta vẫn còn có những phút giây để lắng nghe lòng mình, để biết rằng năm tháng có thể cuốn đi nhiều điều, nhưng không dễ gì xóa nhòa những rung động đã từng có.

Và chiều nay, mưa vẫn rơi trên đường về. Tôi lại khe khẽ nhẩm theo một khúc hát cũ, để mặc những giai điệu đưa mình đi qua miền thương nhớ. Bởi có những điều thật lạ: nắng làm người ta muốn bước tới, còn mưa đôi khi lại khiến người ta muốn ngoái nhìn... 

Mưa vẫn đang rơi, đường vẫn đông, ta vẫn sẽ trở về nhà sau một ngày tất bật. Chỉ có lòng là đôi chút khác đi, khi giai điệu cũ lại âm thầm cất tiếng. Và tôi tự hỏi, phải chăng có những bài hát không chỉ để nghe, mà còn để nhớ; không chỉ gắn với một người hay một thời đã qua, mà còn lưu giữ cả những cảm xúc ta từng có, từng quên, rồi tưởng đã mất. Để mỗi khi trời mưa, lại nghe khúc hát cũ vang lên trong lòng, dịu dàng, man mác, chợt nhận ra có những kỷ niệm chẳng cần nhớ, vẫn chưa bao giờ thật sự xa bay, như thể có một phần thanh xuân vẫn còn ngồi đâu đó bên khung cửa, lặng nhìn mưa bay...

"Ngày tôi đi nhiều mưa trên cao

Mưa đầu mùa nhẹ tựa chiêm bao..."

Chọn Điều Ở Lại

Có những người uống cùng một loại cà phê suốt nhiều năm, không phải vì họ ngưng tò mò những cái mới, mà vì họ đã tìm thấy thứ không cần thay thế.

Bởi sau cùng, người ta đâu phải lúc nào cũng đi tìm điều mới mẻ. Đôi khi, giữa thế gian rộng lớn và những đổi thay không ngừng, điều quý giá nhất lại là tìm được một thứ khiến lòng mình an yên đến mức chẳng còn muốn kiếm tìm thêm nữa.

Một tách cà phê quen, một góc ngồi cũ, một buổi sáng không vội vã… Những điều tưởng chừng đơn điệu ấy, qua tháng năm, lại trở thành một phần của cuộc sống. Vị đắng vẫn thế, hương thơm vẫn thế, chỉ có người thưởng thức là đã đi qua bao mùa nắng gió, để rồi hiểu rằng có những thứ càng ở lại lâu, càng trở nên đáng quý.

Cũng như có những người, những nơi chốn, những điều bình dị mà ta muốn giữ bên mình thật lâu — không phải vì chúng hoàn hảo, mà vì ở đó, ta được là chính mình, không cần gắng gượng, chẳng cần kiếm tìm.

Trưởng thành phải chăng là khi ta không còn thấy mọi thứ cũ kỹ đều nhàm chán, cũng chẳng còn nghĩ rằng điều mới mẻ nào cũng đáng để theo đuổi. Ta biết quý những gì, những nơi đã cùng mình đi qua năm tháng, biết trân trọng một hương vị đã quen, một sự bình yên không cần gọi tên.

Và rồi, vào một buổi sáng nào đó, ta vẫn gọi tách cà phê ấy, ngồi nơi chiếc bàn ấy, nhìn nắng chậm rãi trải dài trên tường, bên thềm,... Chợt nhận ra mình đã tìm được một điều đủ sâu sắc để không cần đổi thay.

Bởi có những thứ không phải càng mới càng hay, càng khác càng đáng giá.

Có những điều, một khi đã hợp với tâm hồn, thì thời gian không làm chúng cũ đi — thời gian chỉ khiến ta hiểu vì sao mình đã chọn ở lại.

Trong cơn mưa ...

 Tại sao chúng ta hay dễ hoài niệm khi trời mưa?

Có lẽ không phải trời mưa làm chúng ta nhớ. Mà trời mưa làm những thứ vốn đã nằm trong ký ức… dễ nổi lên hơn?

Một ngày nắng đẹp thường kéo ta ra ngoài: đi làm, đi chơi, gặp người khác, làm việc này việc kia. Não chúng ta hướng về hiện tại và những gì đang xảy ra.

Còn một buổi chiều mưa, nhất là mưa kéo dài, mọi thứ bị thu nhỏ lại: tiếng mưa, cửa sổ, căn phòng, ánh sáng xám, một tách cà phê…  Làm thế giới hiện tại “chậm” lại, ít kích thích bên ngoài hơn.

Thế là khoảng trống xuất hiện.

Và trong khoảng trống ấy, ký ức bước vào.

Nó hơi giống lúc nghe một bài hát cũ. Không phải bài hát tạo ra ký ức; nó chỉ mở đúng cái ngăn kéo mà bình thường mình chẳng có lý do để mở.

Ký ức của con người không chỉ được lưu bằng hình ảnh. Nó gắn với âm thanh, mùi, nhiệt độ, ánh sáng, cảm giác trên da, không khí.

Một cơn mưa hôm nay có thể vô tình tái tạo một tổ hợp cảm giác rất cũ: tiếng mưa trên mái tôn → ánh sáng chiều xám → mùi đất ướt → hơi lạnh → tiếng xe chạy ngoài đường → cảm giác ngồi trong nhà nhìn ra ngoài...

Nếu thời thơ ấu của bạn có những ngày mưa như vậy, não có thể nhận ra: “À, cảm giác này mình từng biết.”

Và nó không nhất thiết gọi lại một kỷ niệm cụ thể... Nó có thể gọi lại cả một giai đoạn của cuộc đời.

Cho nên đôi khi ta không nhớ “ngày mưa năm 1998”.

Ta nhớ mình của năm 1998...

Sài Gòn chỉ có hai mùa, mưa và nắng. Và bao nhiêu kỷ niệm, bao nhiêu hoài niệm đều đổ về mùa mưa. Dù nắng sớm đầy sức sống, nắng trưa êm ả trải dài trên mái ngói nhà Ngoại,... Nhưng có ai nhớ mùa nắng Sài Gòn, vì nắng mà hoài niệm? 

Cái nhìn của người chụp ảnh

 Một bức ảnh phơi sáng rất đẹp của tác giả Huỳnh Anh Kiệt, mà mình tình cờ xem được trên mạng xã hội.

Góc máy có thể không quá đặc biệt, nhưng điều đáng giá nằm ở "con mắt" và cách nhìn của người chụp. Từ một khung cảnh quen thuộc mà ai cũng thấy mỗi ngày, tác giả đã ghi lại được một câu chuyện rất khác.

Tên bức ảnh là: "Các tầng lớp xã hội".

Điều thú vị là có người đã bình luận:

"Bạn đang ở chỗ thấp của xã hội, ngước lên sẽ thấy những tầng lớp khác xếp trên mình. Nhưng nếu đứng ở tòa nhà cao nhất nhìn xuống, có khi bạn chẳng còn thấy gì ngoài những ánh đèn và màn đêm xa xăm... Tầng lớp trên cùng sẽ nhìn thấy gì và quan tâm gì? Họ chỉ thấy ánh sáng vây quanh họ và xa xăm là gì họ cũng chẳng bận lòng!"

Đọc xong tôi chợt nhớ đến những tấm hình chụp của những người bạn từ các căn hộ trên tầng rất cao. Từ đó nhìn xuống, thành phố hiện lên lung linh, rực rỡ và thật đẹp... Đúng là mỗi góc nhìn lại cho ta một câu chuyện khác nhau.

Có lẽ giá trị của bức ảnh không chỉ nằm ở kỹ thuật chụp, mà còn ở việc nó khiến người xem suy ngẫm: cùng một khung cảnh, nhưng vị trí ta đứng sẽ quyết định điều ta nhìn thấy và điều ta quan tâm.

Cảm ơn tác giả Huỳnh Anh Kiệt và xin giữ lại, re-up lại tấm hình này, để bản thân nhớ và học.

Lại nói về hành trình nhiếp ảnh

 Lâu rồi "không cho gì" vào đây, sáng nay đọc được bài của một đồng môn kể về "hành trình", thấy khá đúng, lưu lại đây. Thực ra ai cũng qua chặng đường vậy như nhau, có điều giờ mình chụp thì chưa giỏi, nhưng tuy đi chụp cũng không ít như chụp về đổ hình ra máy rồi... để đó, không làm hình, đã có những folder hình 2-3 năm rồi vẫn chưa làm... Không biết ở "giai đoạn" nào, chắc "đi ngang", không phải "trầm cảm" mà lại "tại thích chụp thôi", và phải chụp cho đáng chứ không chụp lung tung nữa... Chụp ảnh "ra hồn", vừa ý mình, phụ thuộc nhiều vào cảm xúc thật !

"Hành trình nhiếp ảnh: Đâu ai vác máy lên là thành "chính quả" ngay đâu!

Nhiều anh em mới cầm máy hay nhắn tin than thở là "sao dạo này em chụp mãi không thấy lên tay". Sẵn nay ngồi rảnh quẹt cái biểu đồ này, anh em thử thành thật với lòng mình xem... mình đang kẹt ở khúc nào rồi?

Nhớ lại hồi mới rước cái máy ảnh đầu tiên về đi. Bấm tạch tạch vài cái lá, con mèo, ly cafe vỉa hè... xong tự nhìn màn hình thấy mình nghệ sĩ vãi chưởng. Đam mê ngút ngàn lắm, nhưng thực tế lúc đó trình độ anh em mình y chang cái nùi dây điện màu đen cạp ở góc kìa. Loay hoay, rối rắm, chụp thì lúc out nét, lúc cháy khét lẹt. Giai đoạn này gọi mỹ miều là "Tự tìm hiểu", nhưng thật ra là đang đánh vật để xoá mù chữ nhiếp ảnh thôi.

Qua cái khúc "ảo tưởng sức mạnh" đó, tầm nửa năm, là bắt đầu biết nhục, bắt đầu đi học hỏi đàng hoàng. Đường màu xanh lá bắt đầu ngóc đầu lên, anh em biết đo sáng, biết canh tỷ lệ vàng. Nhưng để ý mấy cái vòng xoắn lùi lại không? Đó là những pha "tự hủy" đầu đời đó.

Là cái lúc hăm hở setup đèn flash tưng bừng xong đánh mặt mẫu trắng bệch, hay là lúc cất công xin được đống preset của idol về ốp vô hình mình xong nhìn như thảm họa. Cứ học thêm cái mới là y như rằng ngợp, tiến hai bước lùi một bước. Nhưng tin mình đi, phải có mấy vố "ăn hành" đó thì tay nghề nó mới cứng, mới qua được cái ngưỡng chụp ra đúng ý đồ trong đầu được.

Khúc khốc liệt nhất thực ra lại nằm ở đoạn màu đỏ kìa. Tầm năm rưỡi, hai năm trở lên. Lúc này chụp không sai kỹ thuật nữa, nét căng, đúng sáng,... Nhưng đến một ngày nhìn lại hình mình chụp... tự nhiên thấy nó chán òm. Nó nhạt nhẽo và rập khuôn.

Chào mừng anh em rơi vô những cái hố trầm cảm sâu hoắm! Đêm ngồi thẫn thờ nhìn màn hình Photoshop mà chả muốn làm, tự hỏi "mình đang chụp cái quái gì vậy nè?". Đây là cái ngưỡng phải đập đi xây lại tư duy. Chán lắm. Có những lúc cảm giác mình chụp còn gồng và tệ hơn cả hồi mới chơi.

Nhưng anh em ạ, nghề này không có đường thẳng. Phải lặn ngụp xuống tận đáy mấy cái hố đỏ đó, bứt rứt, trăn trở, thì khi ngoi lên được, góc nhìn của anh em mới khác hẳn. Rũ bỏ được mớ lý thuyết cứng nhắc, ảnh nó sẽ "đời" hơn, sâu hơn. Trải qua đủ bầm dập, lúc đó mới mong chạm tới cái gọi là "định hình phong cách".

Không có mấy cái vòng lặp giật lùi, bế tắc đó, thì ảnh của chúng ta mãi chỉ là những tấm hình đúng kỹ thuật nhưng vô hồn thôi.

Giờ anh em đang loay hoay ở nùi dây điện đen, đang nai lưng leo dốc xanh, hay đang kẹt ở đáy hố trầm cảm màu đỏ? Kể khổ chút nghe chơi!"

(copy)

Bài học về quản lý

 Bạn càng dễ tính, team càng trễ; bạn căng lên, team lại phòng thủ?

Có một cái bẫy rất “đau” mà nhiều quản lý gặp phải, nhất là những người tử tế, ngại căng thẳng và luôn muốn giữ hòa khí: bạn càng thông cảm, team càng nhờn.

Ban đầu, mọi thứ diễn ra rất hợp lý.

Nhân viên trễ deadline, họ nói: “Em kẹt việc gấp.”

Bạn gật: “Ok, cố gắng xong sớm nhé.”

Lần sau họ trễ nữa: “Em bị khách đổi yêu cầu.”

Bạn lại gật: “Ừ, thông cảm. Nhưng ráng chốt giúp anh/chị.”

Rồi lần sau nữa… trễ thành thói quen.

Bạn không muốn làm khó ai, vì sợ mình thành kiểu quản lý “khó ưa”. Bạn cũng hiểu ai cũng có lúc mệt, lúc kẹt. Bạn chọn tử tế.

Nhưng tử tế mà thiếu ranh giới thì… nó biến thành một tín hiệu rất nguy hiểm:

“Deadline có thể thương lượng.”

“Hứa cho có, trễ cũng không sao.”

“Cùng lắm quản lý sẽ cứu.”

Bạn bắt đầu mệt.

Vì mỗi lần trễ hạn, người đứng ra giải thích với sếp luôn là bạn. Mỗi lần khách phàn nàn, người dập lửa cũng là bạn. Và khi mọi thứ trễ dây chuyền, người bị gọi tên… vẫn là bạn.

Rồi đến một ngày, bạn không chịu nổi nữa.

Bạn nổi nóng. Bạn nhắc gắt hơn, nói thẳng hơn, đẩy áp lực mạnh hơn.

Và ngay lập tức, team bước vào chế độ phòng thủ:

“Do bên kia gửi trễ.”

“Do quy trình chưa rõ.”

“Do anh/chị giao gấp.”

“Do người khác chưa làm phần của em.”

Không ai sai cả. Nhưng cũng chẳng ai chịu trách nhiệm.

Cuối cùng, để kịp việc, bạn lại làm cái cách quen thuộc nhất: tự làm.

Vừa làm vừa bực. Bực team. Bực mình. Bực luôn cái vai trò quản lý.

Và bạn lại kẹt vào vòng lặp:

Mềm → trễ.

Căng → phản ứng.

Muốn yên → tự làm.

Nếu bạn đã từng như vậy, mình nói thật một câu: vấn đề thường không nằm ở tính cách của bạn.

Đây là bài toán thiếu ranh giới và cơ chế.

Bạn có thể tử tế vẫn được. Nhưng phải tử tế theo kiểu “tử tế có hệ thống”, chứ không phải tử tế theo kiểu “thôi bỏ qua”.

Vì trong quản lý, nếu không có ranh giới rõ ràng, đội sẽ tự tạo ranh giới theo hướng có lợi cho họ. Không phải vì họ xấu, mà vì đó là bản năng con người.

Điểm mấu chốt là: bạn không cần la mắng để được tôn trọng. Bạn cần rõ ràng để được tin và được phục.

Phải rõ ràng về:

Deadline là deadline, không phải “hẹn cho vui”.

Trễ hạn thì kéo theo điều gì (ảnh hưởng, xử lý, bù lại ra sao).

Ai chịu trách nhiệm phần nào, tiêu chuẩn đầu ra là gì. Căn cứ cam kết chịu trách nhiệm của mỗi người để xét giao việc lần sau cũng như khen thưởng cuối năm.

Kiểm tra từng công đoạn thế nào để không đợi tới phút chót mới vỡ.

Và khi ranh giới rõ ràng, điều kỳ lạ xảy ra: bạn nói ít hơn, nhưng team làm nhiều hơn. Bạn ít nóng hơn, nhưng mọi thứ chạy đúng hơn. Bạn không cần “căng”, mà vẫn giữ được kỷ luật.

Công bằng = rõ ràng, không phải la mắng.

(góp nhặt để học)

Photography Composition.

 Hôm nay mới kiếm được mấy hướng dẫn bố cục để lưu lại học, xem cho "thấm dần" vào đầu.